De tentoonstelling EyeCandy is een rollercoaster door het oevre van Erwin Olaf. Het traject begint in 1984, het jaar waarin zijn foto’s van naakte bodybuilders verwijderd worden van een tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in Amsterdam wegen “te aanstootgevend”. Dit oordeel is vaker geveld over zijn foto’s. Denk maar aan de commotie rond het portret uit de serie Royal Blood van een op prinses Diana lijkend model met een bebloed Mercedes-teken in haar arm. De fotografie van Olaf enkel classificeren als schokkend en pervers doet zijn werk echter te kort. Olaf zelf ziet een belangrijke taak weggelegd voor zichzelf als kunstenaar: “kunstenaars hebben een missie. Ze moeten maatschappelijk betrokken zijn, signalen oppikken en daar met hun kunst op reageren.”

Met de serie Mature reageert hij bijvoorbeeld op de huidige schoonheidsidealen en de angst om ouder te worden. Zijn bejaarde modellen heeft hij gefotografeerd als pin-up girls en de titels van de foto’s verwijzen naar wereldberoemde modellen. In Fashion Victims stelt hij de hedendaagse obsessie voor merken en schoonheid aan de kaak; de personages hebben hun identiteit ingewisseld voor een perfect lichaam en een exclusief merk. Daarnaast is het eveneens een commentaar op de de huidige sex-overconsumptie. Sinds Seperation durft hij zijn persoonlijke emoties te verbeelden, met name de eenzaamheid van zijn jeugdjaren.

Zijn fotografie heeft een uitgesproken en herkenbare stijl, toch heeft er de afgelopen 25 jaar ook een duidelijke ontwikkeling plaatsgevonden. Aanvankelijk werkte Olaf in een donkere zwart-wit stijl (Chessmen en Blacks), waarna hij geleidelijk kleur introduceerde (Mature en Royal Blood), om vervolgens expressievere, kleurrijke en digitaal gemanipuleerde beelden te maken (Paradise the Club en Paradise Portraits). Olaf bespeelt thema’s als schoonheid, outsiders, erotiek, wanhoop, vergeving, gender, de dood en alles met veel gevoel voor humor. Zijn beelden worden gekenmerkt door een fantastievolle, theatrale enscenering, een bijzondere lichtval en technische perfectie.

Sinds 2004 is zijn internationale succes in een stroomversnelling geraakt, met name in de Angelsaksische wereld. Met vierluik Rain, Hope, Grief & Fall, is deze stroomversnellig doorgetrokken naar de rest van de wereld. Het vierluik is in deze stroomversnelling niet opgenomen, maar zal vanaf 14 mei te zien zijn in het Institut Néerlandais in Parijs. Deze series zijn subtieler en meer geslaagd. Ook het kleurgebruik is eerder ingetogen, wat in deze tentoonstelling te zien is in het werk dat in opdracht is gemaakt. Voor deze opdrachten heeft Olaf zich laten inspireren door de schilderkunst.

Sinds de opkomst van de beeldbewerking is het voor hem mogelijk geworden om lichtwerking, stofuitdrukking en andere picturale eigenschappen van de schilderkunst te evenaren. De foto’s voor de Zwitserse bank BSI zijn gebaseerd op de bekende schilderijen, voor de kunstinstelling in het Spaanse Gijon is hij uitgegaan van Spaanse meesterwerken en de kleding van The People of the Labyrinths heeft hij gefotografeerd in de stijl van de oud Hollandse meesters.

Olaf heeft veel ervaring met modefotografie, hij werkt regelmatig voor The New York Times, waarvoor hij de nieuwe collectie van bekende modehuizen fotografeerde. Het uitgangspunt van deze serie is: All dressed up and no place to go, de modellen zijn vergroeid met de architectuur, opgesloten in de artificiële ruimtes.

Zijn werk valt op en trekt de aandacht en dat is de reclamewereld niet ontgaan. Hij werkte voor Nokia, Heineken, Lavazza, BMW, Diesel en ontving vorig jaar de hoogste Amerikaanse onderscheiding op dit gebied: de Lucie-Award. Naast fotografie maakte Olaf ook enkele films, videoclips en videokunst.

EyeCandy werpt een blik op het omvangrijke oevre van deze fotograaf, die zijn carrière startte als journalistieke fotograaf en bijna dertig jaar later een autoriteit is binnen de wereldwijde kunstcircuit én de reclamewereld.

tekst: Emily de Valk

Van de foto’s van Erwin Olaf heb ik ontzettend genoten, maar de reeks “Fotografie in België tijdens het Interbellum” sprak me minder aan en de tentoonstelling van Yang Fudong – East of que village vond ik helemaal niets, maar dat is misschien omdat ik niet zo zot ben van honden: “De uit zes kanalen bestaande video-installatie volgt de overlevingsstrijd van wilde honden in het barre, desolate landschap van noordelijk China …”

Deze tentoonstellingen lopen nog tot 7 juni 2009 in het fotomuseum te Antwerpen.

Greets
jordenfotografie.be